QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
Cụ Kim Văn Tiêu sinh năm Bính Thìn (1796), mất ngày 5/1 Canh Thìn (1880), thọ 85 tuổi. Cụ Kim Văn Tiêu tham gia phong trào Cần Vương chống Pháp vào thời vua Hàm Nghi. Khi cụ Tôn Thất Thuyết qua đời, Cần Vương tan rã,cụ Kim Văn Tiêu về Hải An làm ruộng lấy cụ bà Nguyễn Thị Đông. Nay không rõ cụ bà Đông thuộc họ Nguyễn nào. Khoảng năm 1850 – 1870, cụ đổi họ Kim sang họ Nguyễn và lấy tự là Kim – cụ Nguyễn Kim Tiêu. 阮金消
Sau đạo luật Sát Gia Tô hết hiệu lực, cụ Tiêu đã an cư lạc nghiệp tại làng Hải An, nay đổi là Hải Triều thuộc huyện Hưng Nhân.
Cụ có về quê Thanh Hóa tìm lại họ hàng được biết: Người anh cả là Kim Xuân Minh chạy sang Lào chưa về. Người em là Kim Xuân Ngọc lưu lạc quê xa. Thành ra anh em ly tán không nhận được nhau.
Vào khoảng năm 1937- 1938 có người Thanh Hóa về tìm. Lúc đó cụ Tiêu đã qua đời, con cháu không gặp được người về tìm. Thành ra dòng họ Nguyễn ở Thái Bình vẫn chưa tìm được họ gốc ở Thanh Hóa.
Các cụ kể lại rằng Cụ Nguyễn Kim Tiêu là người cứng rắn quyết đoán, trí dũng. Cụ tìm được huyệt đất tại hậu cung đình làng Tây Xuyên. Cụ về Thanh Hóa mang hài cốt phụ thân ra táng tại long mạch Tây Xuyên. Sao một thời gian ngắn, thành hoàng làng Tây Xuyên gây vạ cho dân làng, nhiều người đột tử. Dân làng Tây Xuyên khoa bói tìm ra tung tích. Họ đem hài cốt thân phụ cụ đổ ra sông Cửa Luộc. Do đó những thời kỳ đầu các con cụ gặp nhiều trắc trở. Cụ mất ngày 5 tháng Giêng âm lịch, hưởng thọ 85 tuổi, phần mộ tang tại khu Lưỡng Long . Sau khi cải táng phần mộ được kết phát.
Năm 1966, phong trào hợp tác xã lên mạnh. Họ cho bạt những gò đất để làm ruộng. Do đó khu Lưỡng Long bị san lấp, không còn thế đất huyết mạch, nhiều mộ bị chạy đi nơi khác. Theo lời cụ Nguyễn Văn Truyện, con cháu không được chạy mộ, mang gạch, xi măng lên xây kiên cố để chống lại máy cày, bảo vệ phần mộ. Phần mộ do đó được bảo vệ đến ngày nay. Đến năm 2003, dòng họ đã tổ chức xây lăng. Lăng phần cụ làm kiểu ngũ giác đài, theo kiểu lăng tẩm các triều vua phong kiến. Hàng năm bốn mùa con cháu đèn nhang kính viếng. Đó là mộ phát tích của dòng họ Nguyễn Kim Tiêu.
Cụ bà Nguyễn thị Đông, người họ Nguyễn ở làng Hải Triều. Cụ mất ngày 6 tháng 4 hưởng thọ 70 tuổi. Phần mộ táng tại con quy thuộc xứ đồng giáp làng Lưu Xá.
Gia phả ghi lại: Năm Bính Dần 1925 vỡ đê Cửa Luộc, sợ bị đất bồi không nhận ra phần mộ, cụ Nguyên Kim Chiến đã láy cây hóp sào dài 4-5m cắm làm tiêu để nhận phần mộ sau này. Khi nước rút phù sa bồi đắp tạo thành gò đất cao như một quả đồi, nên gọi là con quy. Cây hóp ngập chỉ còn một gang tay, các cụ phong thần to lên. Đến năm 1966, hợp tác xã san ủi đã làm mất phong thần. Do đó con cháu đào tìm mà không thấy phần mộ. Hàng năm ngày Thanh minh chỉ bái vọng cụ về không xác định được phần mộ. Năm 2006, nhờ ngoại cảm đã tìm thấy phần mộ đưa về lăng phần tại Sau Gia.
Như vậy dòng Nguyễn Kim do hai cụ tạo lập.
Nay hai cụ là bậc cao cao tổ của họ.
Hai cụ sinh được ba người con trai, không có con gái
1. Cụ Nguyễn Kim Châu 阮金珠
2. Cụ Nguyễn Kim Ninh 阮金铃
3. Cụ Nguyễn Kim Lực 阮金力
Đến đây Nguyên tộc tạo được 3 ngành:
Ngành Trưởng: Cụ Nguyễn Kim Châu
Ngành thứ hai Cụ Nguyên Kim Ninh
Ngành thứ ba Cụ Nguyễn Kim Lực
Đương thời , các cụ chỉ làm ruộng vì cụ Nguyễn Kim Tiêu theo Cần vương chống Pháp nên các cụ không được tham dự vào bậc quan trường thi cử. Mãi về sau cụ Nguyễn Kim Lực làm lý trưởng. Dân làng thường gọi cụ là cụ lý Lực. Cụ có tư tưởng chống Pháp nên không bao lâu cụ bị cách chức.